Wat zijn webservices, hoe gebruik je ze en waarom zijn ze cruciaal in moderne GIS- en webapplicaties?
Werk je met geodata, dan kom je onvermijdelijk in contact met webservices zoals WMS, WFS en WMTS. Webservices maken het mogelijk om actuele (geo)data rechtstreeks in QGIS, GeoServer of webapps in te laden.
Webservices dienen vaak als bron voor visualisaties van kaartlagen en data analyses. Bekijk via deze link een voorbeeld webkaart waar gebuikers zelf kaartlagen kunnen visualiseren en bevragen aan de hand van een WMS URL. Elke kaartlaag die aan de map wordt toegevoegd krijgt ook 2 radiobuttons: een button waarmee de laag visueel kan aan/uitgevinkt worden en een button om de laag te bevragen (identify).
Een GIS webservice is een online databron die geografische informatie levert zonder je de data hoeft te downloaden. Een service levert altijd de meest actuele gegevens, waarmee je dus lokale kopieën vermijdt. Een webservice is ideaal voor gebruik in webkaartjes en bijna zo goed als alle Vlaamse open data zoals GRB, luchtfoto’s, waterlopen, rioleringsdata en administratieve grenzen worden via zulke services aangeboden.
1. WMS — Web Map Service
Een WMS (WebMapService) geeft data als afbeelding weer. Dit rendert sneller maar er zijn geen aparte objecten (features). Een WMS is ideaal voor gebruik als achtergrondkaarten (referentiedata). denk aan luchtfoto's, GRB, topografische kaarten enzozvoort. Gebruik een WMS wanneer je data enkel wil raadplegen en visualiseren.
Belangrijke WMS-operaties:
- GetCapabilities – toont de lijst met lagen + metadata
- GetMap – levert de kaartafbeelding
- GetLegendGraphic – haalt de legende op
https://service.vlaanderen.be/<dienst>/wms?2. WFS — Web Feature Service
Een WFS (WebFeatureService) toont alle objecten (features) als aparte features in plaats van een afbeelding. Het levert vectorfeatures + attributen. Dit zijn echte geometrieën die je kan selecteren, analyseren en exporteren. Wil je in een online kaartje op een dataset analyses of selecties doen of bijvoorbeeld geometrieën van objecten gebruiken, kan je o.a. gebruik maken van een WFS.
3. WMTS — Web Map Tile Service
WMTS (WebMapTileSevice) werkt met voorgeknipte kaarttiles. Bij grote datasets zoals bv luchtfoto’s is een WMTS sneller dan WMS.
1. Datavindplaats Vlaanderen
Dé centrale bron voor Vlaamse geodata.
2. Mercator Vlaanderen
Datasets binnen het departement Omgeving
3. Statbel
Nationale statistiek en cijfers doorheen verschillende thema's.
4. OpenStreetMap & internationale bronnen
1. Webservice in de browser openen
Een WMS kan je rechtstreeks in de browser testen aan de hand van verschillende requests:
https://geo.api.vlaanderen.be/VLAIO/wms?
2. Overzicht van WMS-requests
- GetCapabilities → Lagen & metadata
- GetMap → Kaartafbeelding
- GetLegendGraphic → Legenda
- GetFeatureInfo → Objectinformatie
Laagnamen ophalen (GetCapabilities)
https://geo.api.vlaanderen.be/VLAIO/wms?request=GetCapabilities
Via 'GetCapabilities kan je te weten komen welke lagen er allemaal in de webservice zitten (adhv <name> </name> of <layername></layername>, een omschrijvng van de dataset (<abstract></abstract> jun aangeboden projecties, ... We gaan in dit voorbeeld de laag voor bedrijventerreinpercelen visualiseren en bevragen (de laag heet 'Bedrperc').
Legenda opvragen (GetLegendGraphic)
https://geo.api.vlaanderen.be/VLAIO/wms?service=WMS&version=1.3.0&request=GetLegendGraphic&layer=Bedrperc&format=image/png
Kaartafbeelding opvragen (GetMap en BBOX regio Aalst)
https://geo.api.vlaanderen.be/VLAIO/wms?service=WMS&version=1.3.0&request=GetMap&layers=Bedrperc&styles=&crs=EPSG:31370&bbox=130000,175000,155000,195000&width=1024&height=1024&format=image/png&transparent=true
Lagen combineren
https://geo.api.vlaanderen.be/VLAIO/wms?service=WMS&request=GetMap&layers=Bedrperc,Brownf&crs=EPSG:31370&bbox=130000,175000,155000,195000&width=1024&height=1024&format=image/png
3. Objecten ophalen via OGC API (vector data)
Dezelfde dataset is beschikbaar via OGC API Features:
https://geo.api.vlaanderen.be/Bedrijventerreinen/ogc/features/v1/collections
Features binnen BBOX
https://geo.api.vlaanderen.be/Bedrijventerreinen/ogc/features/v1/collections/Bedrperc/items?f=json&bbox=130000,175000,155000,195000
Specifiek object (FeatureID = 10)
https://geo.api.vlaanderen.be/Bedrijventerreinen/ogc/features/v1/collections/Bedrperc/items/10?f=json
Filteren via CQL (IDBEDPERC)
https://geo.api.vlaanderen.be/Bedrijventerreinen/ogc/features/v1/collections/Bedrperc/items?f=json&filter=IDBEDPERC='VLA060676'
4. Geavanceerd filteren via WFS (Mercator / DSI)
Overdrukken uit DSI ophalen en filteren op bedrijvigheid:
https://www.mercator.vlaanderen.be/raadpleegdienstenmercatorpubliek/wfs
?service=WFS
&version=1.1.0
&request=GetFeature
&typeName=lu:lu_si_ov
&srsName=EPSG:31370
&CQL_FILTER=(categorie = 'BED' OR ((categorie IN ('NNN','ZZZ') OR categorie IS NULL)
AND (lower(coalesce(svnaam,'')) LIKE '%kmo%'
OR lower(coalesce(svnaam,'')) LIKE '%industrie%'
OR lower(coalesce(svnaam,'')) LIKE '%bedrij%')))
In praktijk moet de filter URL-encoded worden.
https://www.mercator.vlaanderen.be/raadpleegdienstenmercatorpubliek/wfs?service=WFS&version=1.1.0&request=GetFeature&typeName=lu:lu_si_ov&srsName=EPSG:31370&CQL_FILTER=%28categorie%20%3D%20%27BED%27%20OR%20%28categorie%20IN%20%28%27NNN%27%2C%27ZZZ%27%29%20AND%20%28svnaam%20LIKE%20%27%25kmo%25%27%20OR%20svnaam%20LIKE%20%27%25KMO%25%27%20OR%20svnaam%20LIKE%20%27%25industrie%25%27%20OR%20svnaam%20LIKE%20%27%25Industrie%25%27%20OR%20svnaam%20LIKE%20%27%25bedrij%25%27%20OR%20svnaam%20LIKE%20%27%25Bedrij%25%27%29%29%29
1. In QGIS
- Open Data Source Manager
- Kies WMS/WMTS of WFS
- Plak de URL
- Selecteer de laag
2. In Leaflet / MapLibre
L.tileLayer.wms("URL_HIER", {
layers: "LAAGNAAM",
format: "image/png",
transparent: true
}).addTo(map);
3. In PostGIS of ETL-tools
- Laadt je webservice (WFS) in QGIS
Gaat het om een kleine dataset? Maak dan meteen in QGIS een PostGIS verbinding naar je PostgreSQL databank en gebruik QGIS DB Manager om de dataset ernaar te importeren
- Gaat het om een grote dataset? Dan is het aan te raden de dataset (WFS) eerst lokaal op te slaan (shapefile, geopackage,..) en de lokale kopie te gebruiken als bron voor import naar je PostGIS.
- Bekijk het resultaat
- Automatiseer updates via Python, cronjobs of FME
Wil je webservices integreren in je GEO-dashboard?
Ik help je graag met de juiste databronnen, structuren en implementatie.
- Login of registreer om te reageren