Jargon is pas nuttig als iedereen hetzelfde bedoelt.
Een groeiende begrippenlijst over data, GIS, dashboards en webtechnologie. Kort genoeg om snel te raadplegen, precies genoeg om naar te verwijzen.
A
API
Application Programming InterfaceEen afgesproken manier waarop toepassingen gegevens of functies bij elkaar opvragen. Een REST-API gebruikt vaak HTTP en JSON.
→ArcGIS
GIS-platform van EsriEen commercieel platform voor geografisch gegevensbeheer, ruimtelijke analyse, kaarten, veldwerk en het delen van geo-informatie binnen of buiten een organisatie.
→B
C
Classificatiemodel
Voorspellen van een categorieEen model dat een waarneming indeelt in een categorie, bijvoorbeeld high traffic of low traffic, vaak met een waarschijnlijkheid en een gekozen beslissingsdrempel.
→Coördinatenreferentiesysteem
CRSHet stelsel dat bepaalt hoe coördinaten aan plaatsen op aarde worden gekoppeld. WGS84, Lambert 72 en Lambert 2008 zijn voorbeelden.
→Cross-validatie
Modelvalidatie met meerdere datapartitiesEen validatiemethode waarbij data meerdere keren in trainings- en validatiesets wordt verdeeld om stabieler te meten hoe een model op ongeziene data presteert.
→D
Dashboard
Interactieve rapporteringEen visuele interface die kerncijfers, grafieken, tabellen en eventueel kaarten samenbrengt om prestaties of evoluties op te volgen.
→Data engineering
DatafundamentHet ontwerpen en beheren van processen en platformen die data verzamelen, transformeren, opslaan en betrouwbaar beschikbaar maken.
→Data pipeline
Geautomatiseerde gegevensstroomEen reeks stappen waarmee data van een bron naar een databank, analyse of toepassing stroomt, inclusief controles en logging.
→Data science
Data-analyse en modelleringHet onderzoeken en modelleren van data met statistiek, programmeertechnieken en domeinkennis om patronen, verklaringen of voorspellingen te vinden.
→Data storytelling
Inzichten communicerenData, visualisatie en context combineren tot een helder verhaal dat de doelgroep begrijpt en kan gebruiken.
→Data-interoperabiliteit
Data interoperabilityHet vermogen van verschillende systemen, databronnen en organisaties om gegevens op een consistente en betekenisvolle manier uit te wisselen en opnieuw te gebruiken. Dat vraagt afspraken over formaten, schema’s, identificatoren, semantiek, metadata, API’s en standaarden.
→Datakwaliteit
Betrouwbaarheid van gegevensDe mate waarin data correct, volledig, actueel, consistent, uniek en geschikt voor het beoogde gebruik is.
→Datamodel
Structuur van gegevensEen beschrijving van entiteiten, velden en relaties. Een goed datamodel maakt definities expliciet en ondersteunt betrouwbare analyses.
→Doelvariabele
Target variable of labelDe uitkomst die een model probeert te voorspellen, bijvoorbeeld omzet als getal of high traffic als categorie.
→E
ELT
Extract, Load, TransformEen dataproces waarbij brondata eerst naar het doelplatform wordt geladen en daar wordt getransformeerd.
→ETL
Extract, Transform, LoadEen dataproces waarbij gegevens worden opgehaald, bewerkt en vervolgens in een doelplatform of databank geladen.
→EPSG-code
Identificatiecode voor een coördinatenreferentiesysteemEen korte, unieke code waarmee een coördinatenreferentiesysteem eenduidig wordt aangeduid. EPSG:3812 staat bijvoorbeeld voor ETRS89 / Belgian Lambert 2008 en EPSG:4326 voor WGS 84.
→F
FAIR-principes
Findable, Accessible, Interoperable, ReusablePrincipes voor goed databeheer die stellen dat gegevens en metadata vindbaar, toegankelijk, interoperabel en herbruikbaar moeten zijn. Accessible betekent niet automatisch openbaar: toegang kan ook gecontroleerd zijn, zolang voorwaarden en procedures duidelijk en machineleesbaar zijn.
→Feature engineering
Variabelen bruikbaar maken voor een modelHet selecteren, transformeren of afleiden van invoervariabelen die een model helpen relevante patronen te leren.
→G
Geocoding
Adres naar coördinaatHet omzetten van een adres of plaatsnaam naar geografische coördinaten. Reverse geocoding doet het omgekeerde.
→GeoJSON
JSON voor geodataEen open formaat om punten, lijnen, vlakken en eigenschappen als JSON uit te wisselen, veel gebruikt in webkaarten.
→GeoServer
Open-source geo-serverSoftware om geografische gegevens via standaarden zoals WMS, WFS en WMTS te publiceren.
→GIS
Geografisch informatiesysteemSoftware en methoden om geografische gegevens te beheren, analyseren en visualiseren.
→H
K
L
M
N
O
P
PostGIS
Ruimtelijke uitbreiding voor PostgreSQLEen open-source uitbreiding waarmee PostgreSQL geografische objecten, indexen en ruimtelijke analyses ondersteunt.
→Python
Algemene programmeertaal met sterke data- en GIS-ecosystemenEen leesbare, breed inzetbare programmeertaal voor automatisatie, data engineering, data-analyse, machine learning, webbackends en geografische verwerking.
→Q
R
Regularisatie
Complexiteit van een model begrenzenEen techniek die een strafterm toevoegt aan het leerproces om coëfficiënten of modelcomplexiteit te beperken en zo overfitting tegen te gaan. Ridge en Lasso zijn bekende voorbeelden.
→Ruimtelijke analyse
Analyse van locatie en relatiesMethoden om nabijheid, overlap, bereikbaarheid, clustering en andere geografische patronen te onderzoeken.
→S
T
W
Webmapping
Interactieve kaarten op het webGeografische gegevens en kaartlagen via een browser ontsluiten, meestal met een JavaScript-kaartbibliotheek en webservices of vector tiles.
→Webtoegankelijkheid
Digitale inclusieWebsites en toepassingen zo ontwerpen dat ook mensen met een beperking ze met toetsenbord, schermlezer, vergroting of andere hulpmiddelen kunnen gebruiken.
→WFS
Web Feature ServiceEen OGC-standaard waarmee geografische vectorobjecten en hun attributen als data worden opgevraagd.
→WMS
Web Map ServiceEen OGC-standaard die geografische lagen als gerenderde kaartbeelden aanbiedt.
→WMTS
Web Map Tile ServiceEen OGC-standaard voor vooraf opgebouwde kaarttegels, geoptimaliseerd voor snelle visualisatie.
→